ΖΕΝ Βουδισμός - Zen Buddhism - Διαλογισμός (Ζα Ζεν)!

Το Ζεν είναι μια απο τις σχολές του Βουδισμού Μαχαγιάνα ( Mahayana) και γεννήθηκε και αναπτύχθηκε στην Κίνα.
Εκτός απο τη γραπτή διδασκαλία του Βουδισμού που έφθασε στην Κίνα, υπήρχαν και διδασκαλίες που μεταδίδονταν προφορικά.
Αυτές οι διδασκαλίες ανέπτυξαν την αντίληψη ότι, εκτός από τη λογική αναζήτηση της αλήθειας, υπήρχε και μία άλλη αναζήτηση πέρα από τη λογική.
Έτσι δημιουργήθηκε η Σχολή του Διαλογισμού Τσαν (Chan) στην Κίνα που ίδρυσε ο ινδός ιεραπόστολος Μποντιντάρμα, η οποία αργότερα επεκτάθηκε στην Ιαπωνία με το όνομα ΖΕΝ.

“Ο σωστός διαλογισμος“ -Η κεντρική άσκηση του Chan και του Ζεν- είναι η 8η βαθμίδα στην ευγενή οκταπλή ατραπό και επίσης είναι το 7ο στάδιο Dhyana (διαλογισμός) στη Raja Yoga!

Η παράδοση λέει ότι το Ζεν γεννήθηκε την ίδια τη στιγμή όταν ο Βούδας κατόρθωσε τη φώτισή του.
Η φώτιση αυτή μεταβιβάστηκε από τον ένα στον άλλο, σε 28 Ινδούς Πατριάρχες μέχρι τον Μποντιντάρμα-Bodhidharma (Ta-mo στα κινεζικά) που εισήγαγε τον Βουδισμό - Ζεν στην Κίνα τον 6ο αι. και έγινε ο πρώτος κινέζος πατριάρχης του καθεαυτού Ζεν.

Μετά τον θάνατό του, τον διαδέχθηκαν 5 πατριάρχες του Ζεν, ο τελευταίος ήταν ο Hui-Neng (638-713). Αυτός ήταν ο τελευταίος που πρόσφερε μία καθεαυτή φιλοσοφική διδασκαλία. Μετά από αυτόν, οι δάσκαλοι του Ζεν γίνονται περίπλοκοι και αφηρημένοι με πολλά παράδοξα.

Το Ζεν - Βουδισμός καθιερώθηκε στην Ιαπωνία μέσα από δύο αιρέσεις. Το Ρινσαϊ Ζεν που ιδρύθηκε το 1191 από το μοναχό Μυσάν Εϊσάϊ και το Σότο Ζεν που ιδρύθηκε από το μοναχό Ντότζεν το 1227.

Εκείνο που κάνει το Ζεν ξεχωριστό, είναι το ασυνήθιστο στυλ του και οι ασυνήθιστοι τρόποι του. Χαρακτηρίζεται από την αινιγματική του γλώσσα, τις συγχυστηκές στάσεις του και μεθόδους διδασκαλίας.

Το Ζεν δεν έχει θεωρίες και τυπικισμούς, δεν έχει δόγματα και κανόνες, αλλά πρακτικές και προσωπικές εμπειρίες, δεν είναι ο μοναδικός αληθινός δρόμος για τη φώτιση αλλά ο πιο άμεσος. Είναι μια προσπάθεια να μπει κανείς σε άμεση επαφή όχι με τις ιδέες για την αλήθεια, αλλά με την ίδια την αλήθεια, χωρίς θεωρίες χωρίς σύμβολα. Οι Βουδιστές του Ζεν δίνουν έμφαση στο διαλογισμό σαν μέσο για τη φώτιση.

Επειδή το Ζεν πιστεύει οτι όλα αλλάζουν συνεχώς, οι οπαδοί του εξασκούνται στο να ανοίγουν τους εαυτούς τους στη φυσική ροή της ζωής, αντί να προσπαθούν να κρατηθούν στο παρελθόν ή να διαμορφώσουν το μέλλον!
Αυτό ονομάζεται “μη εξάρτηση“ ή “μη προσήλωση“. Λέγεται επίσης και “πέταγμα του βέλους γύρω από ένα δένδρο“!

Η πρακτική του Ζεν είναι κατάλληλη για άτομα που δεν νοιάζονται αν είναι πάντα στην αρχή, αφού κάθε στιγμή είναι καινούρια, πράγμα που σημαίνει ότι και εμείς είμαστε καινούριοι μιας και δεν είμαστε κάτι ξεχωριστό απο τη στιγμή αυτή.
Οι δάσκαλοι του Ζεν λένε ότι “πρέπει να ζούμε τη ζωή μας σαν να ήταν η πρώτη φορά που βλέπουμε τον κόσμο, χωρίς δηλ. τους παλιούς μας φόβους και προκαταλήψεις“.
Αν αφεθούμε ολοκληρωτικά στη ζωή, μπορούμε πράγματι να περάσουμε πολύ όμορφα!

Είναι μια διδασκαλία του Νου, που ψάχνει την ολοκληρωτική πραγμάτωση του νου, μια πληρότητα που προέρχεται από το να ζήσει κανείς συνειδητά και συνέχεια το "Τώρα" χωρίς το παρελθόν και το μέλλον, υπερβαίνοντας τον δυαδισμό, τα ζευγάρια των αντιθέτων, την πόλωση του ορθολογιστικού μας νου. Ετσι γίνεται υπέρβαση του περιορισμένου νου και μια είσοδος στα ανώτερα επίπεδα του ανθρώπου.

Στο Ζεν, δεν υπάρχουν μέθοδοι διδασκαλίας ούτε προγράμματα. Υπάρχουν λίγες συλλογές ομιλιών των πρώτων Δασκάλων ή Πατριαρχών και η περισσότερη διδασκαλία προέρχεται από τα "Κοάν", διάλογοι μεταξύ δασκάλου και μαθητή που δεν έχουν τη λογική και τον παραδοσιακό τρόπο συλλογισμού, αλλά είναι ένα εμπόδιο που ο Δάσκαλος βάζει στον μαθητή για να εξαντλήσει το λογικό νου του, να σπάσει τον ορθολογισμό του μαθητή, τον δυαδικό και αποκλειστικό.
Το χαρακτηριστικό των Κοάν είναι οτι εδώ η δυαδική θεώρηση των πραγμάτων, μεταβάλλεται με ένα αιφνίδιο άλμα προς το μη δυαδικό επίπεδο της κατανόησης!

Ο νους ελεύθερος από δυαδισμούς, είναι αυτός που μπορεί να φθάσει στο "Σατόρι" και είναι μια κατάσταση την οποία ο Καθηγητής Daisetz Teitaro Suzuki περιγράφει με αυτά τα χαρακτηριστικά:
- Το Ζεν μεταλλάζει τα σχήματα της συνείδησης, οδηγώντας την απο την άγνοια στη φώτιση ή Σατόρι.
- Το Σατόρι είναι μια απότομη έκλαμψη, που έρχεται όταν καταστρέφεται το λογικό οικοδόμημα.
- Χρειάζεται να ψάχνει κανείς το Σατόρι υπομονετικά, ενεργά, ηθελημένα και συστηματικά.
- Το Σατόρι δεν αναζητά να γαληνεύσει το νου αλλά να τον ανανεώσει.
- Δεν είναι να βλέπεις Θεούς. Πρόκειται να βλέπει κανείς στο έργο της δημιουργίας και όχι να ανακρίνουμε το Δημιουργό.
- Είναι μια εμπειρία ατομική και εσωτερική, αδύνατο να εξηγηθεί και να περιγραφεί.
- Δεν είναι μια παθολογική κατάσταση, αλλά εντελώς φυσιολογική, όπως έλεγε ένας Δάσκαλος "μία καθημερινή σκέψη".
- Είναι το πρώτο βήμα προς την ελευθερία. Η καθημερινή μας ζωή είναι μια μορφή δουλείας.
- Είναι φώτιση και έτσι συγκεντρώνει το εσωτερικό πνεύμα της Βουδιστικής διδασκαλίας.

Στην πραγματικότητα, το Ζεν αρχίζει τη στιγμή που φθάνει κανείς για πρώτη φορά στο Σατόρι ή φώτιση!
Το Σατόρι είναι μόνο η αρχή και καθόλου το τέλος του Ζεν!

Μπορεί να φθάσει κανείς στο Σατόρι από πολυάριθμους δρόμους:
*Διαλογισμό (Ζα Ζεν)
*Απαγγελία των Σούτρα.
*Στοχασμό πάνω στα Κοάν.
*Από την Τέχνη.
*Aπό τον αγώνα.
Δεν υπάρχει συγκεκριμένος δρόμος.

Ομως όλοι οι δρόμοι απαιτούν να είναι κανείς μέσα στη δράση "με όλο του το νου, ταυτίζοντας τον εαυτό του με την ουσία αυτής της δράσης"._

Εδώ διαβάστε ιστορίες για το Ζεν